Ailddysgu

Sunday, 15 January 2017

Yn y warchodfa

Diwrnod digon diflas eto heddiw, o ran y tywydd, ond amser digon diddorol yn ein gwarchodfa natur lleol: ond ryw ddwy filltir o'r tŷ.  Mae'r gwarchodfa yn cynnal 'Sul Agored' bob fis, lle mae bob guddfan ar agor i ymwelwyr, a hefyd yr adeilad.  Yn fana, mae llyfrau ail-law ar werth, te a choffi a cacennau cartref, i gyd i godi bres tuag at y warchodfa.

Heddiw, roedd Andy yn tywys taith cerdded byr o gwmpas y warchodfa.  Fo ydy'r 'county recorder' (dwn i'm be ydy hynny yn Gymraeg!) a felly mae o'n cyfri ac yn cofnodi'r adar, yn enwedig y hwyiaid.  Syniad da i fynd a bobl gyda diddordeb yn yr adar gyda fo.  Gwelsom ni ddim llawer heddiw, ond roedd yn dda gweld dringwr bach, a hefyd llwynog, yn sefyll yn gwylio ni - ond dim digon o amser i godi'r camera cyn iddo fo fynd. Dyna alun o un o'r cuddfannau:


Wedyn yn ol i fewn am banad a gweld be arall oedd o gwmpas.  Mae na lofft i adeilad y warchodfa lle mae'n bosib cael golygfa gwych, a telesgopau ar gael hefyd.  



A wedyn i'r tafarn gerllaw am ginio gyda fy ngwr a mab, ac i gynhesu wrth yml y tan.


Wrth mynd a fy mab gartref, es i faes parcio IKEA.  Na, dim i siopa yn Ikea, ond oherwydd bod sawl gynffon sidan wedi ei gweld yna ( a roedd hi ar y ffordd), ond na, methais gweld un, a buan r'on i wedi laru gyda maes parcio orlawn a bwrlwm y lle, felly yn ol adre.

Saturday, 31 December 2016

Celf Milton Keynes

Dan ni wedi cael tywydd ardderchog yn ddiweddar, tan ddoe, a oedd yn niwlog a dim llawer i’w gweld.  Ond cyn hynny, mae’r haul wedi bod yn gwenu; y barrug wedi bod yn sgleinio, a’r golau mor dda.  Es am dro, dydd Mawrth, ar hyd drywydd celf, sydd i’w ddarganfod ar hyd y gamlas; trywydd a chafodd ei ysbrydoli gan ysgol Japaneiadd Gyosei a oedd yn Milton Keynes tan 2002.
Dyma wybodaeth am y trywydd:
Doedd dim ddigon o amser i weld popeth ar y trywydd, ond dyma tri ohonnyn nhw.  Cerflun dur o geffyl ydy’r gyntaf.  Mae dipyn o wybodaeth ar y we am y cerflun.

Mae o’n edrych yn wych yn sefyll wrth y gamlas, ond 'falle ddim yn glir iawn yn y llun yma.



Un arall ydy brithwaith o dylluan wen, un o fy hoff adar, ac aderyn sydd i'w weld yn lleol.  Dydy'r niferoedd ddim yn uchel ofnadwy, ond, ers rhoi blychau nythu


yn agos i'r afon, rhai flynyddoedd yn ol, mae'r niferoedd wedi codi.  Dyma'r frithwaith a chafodd ei greu gan Melanie Watts.


A'r trydydd yay'r fainc yma gan Jeremy Turner, gyda saw greadur sydd i'w ddarganfod yn y gambles neu o gwmpas.


.A dyma rhai o luniau o'r comin cyn i'r tywydd torri:




Wednesday, 30 November 2016

Barrug

O’n i am son am y dylluan wen, ond gyda’r tywydd braf, braf [er mor oer], roedd rhaid tynnu dipyn o luniau.  Ddoe penderfynais fynd i'r gwaith ar y beic.  Er ei fod hi’n oer ofnadwy, roedd hi’n ddiwrnod braf iawn, a phobman yn edrych mor wych gyda’r haul yn sgleinio a'r golau mor fendigedig.

Ro’n yn ofalus, a doedd o ddim rhy rhewllud.  Roedd y llyn yn edrych yn hyfryd, a hefyd y coed i gyd ar y fordd i'r gwaith.





A llwyddiais i feicio yn ol, hefyd, heb ddamwain.  Ond heddiw roeddwn yn gweithio gartref, felly dechreuodd y dydd gyda cerdded ar y comin, yn hytrach nag ar y beic.

Dyma rhai o'r olygfeydd ar y comin bore 'ma.  Mae'r rhain o'r cae gwylod, with yr anon.  Bendigedig.



Saturday, 12 November 2016

Ar y comin eto


Heddiw mae’n bwrw - ac yn ddiwrnod ddiflas ar y cyfer, felly mae’n werth cymryd mantais pan mae’r tywydd yn braf - a diwrnod felly cawsom ddoe. Awr ar y comin bore ddoe, a’r haul yn dod allan, a gwylio’r cudyll coch.   Mae niferau’r aderyn yma wedi gostwng trwy Prydain. ‘Roedd yn aderyn digon gyffredin pan oeddwn i’n blentyn, yn bendant.  Mae’r RSPB wedi bod yn gwneud ymchwiliad a hyd at hyn, mae’r canlyniadau yn dangos mai newidiadau yn y ffordd o ffermio, a defnyddio cemegau i ladd llygod, yn enwedig defnyddio gwenwyn i ladd llygod mawr sy’n gyfrifol.

Mae par ar y comin, ond fel arfer ond y iâr byddaf yn gweld [dwi’n ei cymryd hi mai par ydynt oherwydd weithiau mae dau yn hedfan].

Mae’r brân yn ddi-dostur weithiau, ac ar nos Fercher, pan oeddwn yn mynd allan gyda’r ci, cyn iddi hi nosi go iawn, r’oedd brân bron ar gynffon y cudyll coch, nes iddi hi gorfod cludo mewn coeden.


Dyma hi ddoe   




Gobeithio bydd hi’n llwyddo i godi teulu.  Ddyle fod digon o fwyd iddi hi ar y comin, gyda’r llygod bengron.

Sunday, 6 November 2016

Otmoor

[Dwi wedi trio gyda'r post yma tair gwaith nawr, a bob tro mae o\n edrych yn od iawn, dim ots pa "front".  Felly dyma'r tro diweähaf a ffwrdd a hi]

Mae’r tymor yn newid, a’r tymheredd wedi gostwng - ac am fod yn oerach byth.  Prynhawn yma, glaw trwm, a gwyntoedd cryf.  Ddoe, yn y prynhawn, mi es i Otmoor, gwarchodfa natur RSPB gyda fy ffrind Jan.  Dwi ond wedi bod unwaith o’r blaen, ond mae’r llecyn yma yn arbennig iawn.  Er ei fod yn yml Rhydychen, rhos isel neu cors ydy hi: gwlypdir gyda’r fath o adar fasech chi’n disgwyl mewn cynefin fel hyn.  Unwaith roedd y wlypdir yn enfawr, ond fel sydd yn digwydd, cael ei droi i dir ar gyfer ffermio oedd hanes y ran fwyaf.  Ar wahan i Otmoor.  A mae’r RSPB wedi bod yn datblygu’r warchodfa ar gyfer rhywiogaethau arbennig, fel aderyn y bŵn, bod y gwerni ac yn y gaeaf, bod tinwen. Ddoe, ’roedd bod y gwerni i’w gweld, a hefyd bod tinwen - mae nhw yn dod i lawr o’r tir isel yn y gaeaf.  Falle mae un o’r Alban oedd hon.  Doedden nhw ddim yn agos, yn bendant dim digon agos i gael llun.



Felly dyma llun o ddau a welais haf llynedd yn Otmoor (dydy rhain ddim yn dda iawn chwaith.....].

Ond y sioe ddoe oedd y ddrudwy.  Erbyn pedwar o’r gloch roeddent yn dechrau hedfan i’r gors, yn ei filoedd.  Ond doeddent ddim i gyd yn dod ar unwaith, ond fel cymylau, un ar ol y llall, a weithiau gyda hoe bach, neu fawr, rhwng y cymylau.  Dyma be mae’r blog RSPB yn dweud am Otmoor

 a hefyd mae blog Otmoorhttp://otmoorbirding.blogspot.co.uk/ ei hyn yn ardderchog.

Wednesday, 26 October 2016

Tŷ allan ac yn y tŷ

Mae  lliwiau’r coed tŷ allan i “Walton Hall”, yr hen dŷ yng nghanol ein campws gwaith yn drawiadol iawn, yr amser yma o’r flwyddyn.  Dwi ddim yn siwr be ydy nhw.   


A mae’r siwrna i’r gwaith ar y beic wedi bod yn bleserus iawn. 





Wythnos yn ôl, r’on i’n hapus iawn i weld y greadur yma.  Does dim llawer o ddraenogod o gwmpas fama, a mae’r rhan fwyaf dwi’n gweld wedi marw ar y lôn, ond ’roedd hwn, neu hon,  yn fyw a iach - ond falle dipyn yn fach i oroesi’r gaeaf.


Ond heddiw, gweithio gartre bore ’ma, a gwarchod y wyrion p’nawn yma, a dyma lluniqu o fy ŵyr bach, Thomas, un gyda Smot - y fersiwn Gymraeg o ’Spot’ o’r llyfrau i blant ifanc.  Wel, dyna be dan ni’n ei alw fo beth bynnag - ac yn y llyfrau mae Spot wedi troi i fewn i Smot. 

 

Monday, 10 October 2016

Digwyddiadau ar y comin, yn y tŷ gwydr ac yn y gegin

Mae’r hydref go iawn wedi dod i’r comin, gyda tarth yn y bore, a golau hyfryd, yn gwneud cerdded i ymarfer y ci - a fi, yn bleser. 



 Yn ddiweddar, dwi wedi gweld dau aderyn dwi erioed wedi gweld o’r blaen ar y comin.

Y gyntaf, bore Sadwrn oedd clochdar y cerrig.  Hwn ydy un o fy hoff adar.  Ac er bod llyfr natur Iolo yn dweud ei fod yn hoff o dir comin, dwi erioed wedi gweld un yn yr ardal hon o’r blaen.  Dyma llun o glochdar y cerrig Cymraeg - yn Sir Benfro:



A gwryw oedd yr un ar y comin hefyd; aderyn hardd iawn, ond ches i ddim gyfle i edrych arno fo yn fanwl; roedd o wedi hedfan i ffwrdd mewn chwinciad!  

Bore Sul, bore braf a heulog, edrychais i weld be oedd yn y ddraenen wen, sydd yn llawn o aeron coch, a bob fath o aderyn yn gwledda ar yr aeron.  Un o’r rheini oedd pinc y mynydd - brambling. Ymwelydd gaeaf ydy hwn, a dwi’n gwybod ei fod yn cael ei weld yn yr ardal - yn enwedig yn y warchodfa natur, ond dwi ddim wedi gweld un o’r blaen.  

Mae’r comin yn gartref i sawl rywogaeth, a mae’r rhestr wedi tyfu rwan.  Ac yn y cae gwaelod - y ddôl gwaelod, wrth yr afon, mae pethau yn newid hefyd.  Eleni, gyda’r gwair yn hir, ’roedd y ddôl yn llawn o bryfed a ieir bach yr ha, a’r adar yn dod i wledda ar y pryfed, yn enwedig y wennol ddu, tra oedd adar fel bras y cyrs yn nythu.  A rwan mae gynlluniau ar y gweill i greu ddôl go iawn, ’hen ffashiwn’. 



Mae dôlydd hen wedi bod yn diflannu o’r wlad, ac oherwydd hynny dan ni wedi colli’r blodau sydd yn tyfu yna, a’r bywyd gwyllt sydd yn dilyn y blodau.

Heddiw roedd y gwaith yn dechrau, felly gawn ni weld sut bydd y ddôl yn datblygu dros y blynnoedd.

Yn ôl yn yr ardd, mae’r aubergines yn ffynnu yn y tŷ gwydr.  


Rhai bach, eleni, yn y gobaith ei fod am aeddfedu dipyn yn gynharach na’r arfer.  Nos Sadwrn, felly, cyri aubergine.  Dwi’n hoff iawn o ryseit Nigel Slater, sydd yn eitha syml ac yn hyfryd o flasus. 

 

Ein ciwymbers o’r tŷ gwydr yn y raita, chutney a reis, a papadom, a dyna ni.