Ailddysgu

Sunday, 9 April 2017

Taith cerdded: "Shropshire Way": rhan 1

Mae’r gwanwyn yn ei anterth rŵan, yn yr ardd.  A felly hefyd roedd hi ar y taith cerdded, wythnos diwethaf, gyda ffrindiau, yn cerdded rhan o’r “Shropshire Way”. 
Cerdded o Church Stretton yn dechrau dydd Llun a chyraedd Ludlow prynhawn Gwener.  Mae'r taith cyfan yn llawer hirach - ond gyda dim ond pum diwrnod a phawb yn ei oedran, roedd hyn yn ddigon i ni.

Dyma taith dan ni’n gwneud bob blwyddyn - dim i’r un lle, ond taith lle dan ni’n cerdded bob dydd, aros mewn gwestŷ dros nos, a mynd ymlaen y dydd ganlynol. Mae'n cyfle i sgwrsio tra bod ni'n cerdded a dros cinio gyda'r nos, i fod allan yn y cefn gwlad, ac ymlacio - ac i gryfhau'r cyhyrau sydd ddim yn gweld bryniau yma yn MK!

’Roedd y tywydd yn garedig; dipyn yn oer a gwyntog ar y bryniau, ond daeth yr haul allan yn aml.  A rywsut mae ychydig o dyddiau i ffwrdd o’r byd bob dydd, mewn llefydd yfryd yn bwydo’r enaid.

Dyma ychydig o luniau.  Mwy yn rhan 2!



Monday, 6 March 2017

Gŵyl Arall

Mae’r Gŵyl Arall yng Nghaernarfon mor bwysig yn fy mywyd Cymraeg a Chymreig.  Cyfle i wneud pethau diddorl a dysgu pethau gwahanol i gyd drwy gyfrol y Gymraeg.  [Peth prin yn fy mywyd yn MK!]

Eleni, roedd gormod yn digwydd i fi eu gofnodi i gyd yma.  Felly, ynglyn a’r post yma, beth bynnag, dwi'n son am daith gerdded hanesyddol gyda Rhys Mwyn, arecheolegydd lleol.  Dwi wedi bod ar sawl daith gyda Rhys, a ddoe cael cipolwg ar archeleg diwydiannol Caernarfon oedd dan sylw.  Felly, be ddysgais?

  1. Bod pobl Caernarfon yn barod i fynd am daith cerdded mewn tywydd eitha gwlyb!
  2. Bod y cei llechi - lle fues i’n chwarae pan yn blentyn - ddim yn bodoli cyn y ddeunawfed ganrif
  3. Bod llawer o’r adeiladau sydd ar hyd y cei wedi cael eu ddefnyddio gan cwmni peirianneg De Winters, a sefydlodd ffowndri yn y lleoliad yn creu beth bynnag oedd angen ar gyfer y ddiwydiant llechi.  [Yn ôl wikipedia, Owen Thomas a oedd wedi adeiladu’r ffowndri].
  4. De Winters oedd yn gyfrifol am adeiladu rheilffordd Nantlle I gario’r llechi mewn wagenni o’r chwareli yn Nyffryn Nantlle I Gaernarfon.  Roedd y wagenni yn cael eu tynnu gan geffylau.  Agorodd Rheilffordd Nantlle yn 1828.


Heddiw, mae’n bosib o hyd gweld olion y cledrau o’r reilffordd – fel yn y lluniau nesaf.  



[Mae'r ail llun yn dangos lle maent yn gweithio ar yr  'ynys':  llawer o gynlluniau ar gyfer y cei llechi. ].  Ond fel llawer o bethau diddorol, yn aml dan  ni ddim yn sylwi beth sydd o’n gwmpas ni.

Wednesday, 1 March 2017

Gwanwyn, dydd Gwyl Dewi a hel atgofion...


Dwi wastad yn meddwl bod Gwanwyn ar y ffordd erbyn dydd Gwyl Dewi.  Ac am unwaith roedd heddiw yn sych, a roeddwn i'n hel atgofion am dydd Gwyl Dewi pan r'on yn blentyn yng Nghaernarfon.  Dwi'n cofio cerdded i'r ysgol gan gwybod ein bod ni'n gorffen ysgol hanner dydd - a cael dod adref, a'r pleser o gerdded gan rhagweld y prynhawn rhydd i ddod.  Ac wrth sôn am y gorffenol, mi ddois ar draws hen luniau wrth twtio.  Dyma un o'r siop teuluol ar y maes yng Nghaernarfon.  


Dwi ddim yn siwr pryd cafodd y llun ym ei dynnu, ond fel gwelwch roedd digon o hysbysebu ar yr adeilad!  W.J.Owen oedd enw'r siop - "Corn & Seed Merchants" oedd hi.  Mae'n anodd gweld yr enw yn y llun, ond mae enw Harpers [drws nesaf dwi'n meddwl?] yn  amlwg yn y llun nesaf - lle 'r ydwi ym mreichiau Anti Glad, bron ty allan i'r siop. 


Erbyn y chwechdegau fy nhad, fy modryb, Anti Glad, a weithiau 'Wili Vaughan', cefnder fy nhad, odd yn rhedeg y siop. A dyma llun fy nhad yn gweithio ty fewn i'r siop:


Dydy o ddim yn llun da iawn. Mae dydd Gwyl Ddewi yn arbennig o hyd a mi fyddaf yn mynd yn ôl i Gaernarfon am y benwythnos i gymryd rhan yn y Gŵyl ddewi Arall sydd ymlaen.  Edrych ymlaen.

Saturday, 4 February 2017

Tylluan fach


Mae hi wedi bod yn wythnos brysur a blinedig.  Cafodd fy ngŵr haint, a mae o wedi bod yn y gwely trwy’r ran fwyaf o’r wythnos; felly ’roedd cerdded gyda’r ci, coginio, edrych ar ei ôl a.y.y.b i fynny i fi.  Na, s’wn i byth yn gwneud nyrs dda.  Ond mi wnes i drio fy ngorau.  Heddiw, mae J wedi dod i lawr grisiau, ac yn teimlo llawer gwell - ond yn ddal yn wan a  simsan.  Diolch byth i antibiotics  cyn belled bod ni ddim yn cael eu or-ddefnyddio, mae nhw’n wych.

Felly erbyn heddiw d’on i ddim isio mynd allan ’pnawn ’ma i ddweud y gwir.  Wedi newid y gwely, gwneud llwyth o olchi, siopa, mynd i Pilates, darparu cinio a cherdded ar y comin bore ’ma - ond ’roedd rhaid mynd a Teo allan.  A dwi mor falch fy mod i wedi mynd.  Gwelais Jo Angell ar y comin, merch lleol sy’n cymryd lluniau gwych.  Dangosodd i fi lle ’roedd y dylluan fach.  Un anffodus dydy’r llun ddim mor dda - ’roedd yr aderyn braidd yn bell i fy nghamera fach.  Ond mwynhais ei weld o.  Yn y llun gyntaf yma mae o’n cuddio yn y goeden, ac yn anodd i'w gweld, ond yn haws i’w gweld yn yr ail.



Monday, 30 January 2017

Cynlluniau


O’r diwedd mae’r dyddiau yn ymestyn dipyn bach, a mae’r tymor garddio yn nesau.  R’on i a fy ngŵr yn Ludlow dros y benwythnos yn ymweld a ffrindiau - dyma’r olygfa o lle roedden yn aros.  


Gwych.  Ond roedd y tywydd yn ddigon wlyb, yn enwedig ar y dydd Sul, pan roedden yn teithio’n ôl.  Felly cawsom hoe bach yn y ganolfan garddio yn Buckingham.  Fel bron bob ganolfan arddio arall, mae’r ganolfan yma wedi dechrau gwerthu bob fath o bethau gyda dim gysylltiad a garddio o gwbl.  Serch hynny, maent yn tyfu eu planhigion ein hunan, ac yn gwerthu tatws ar gyfer plannu yn rhydd.  Felly es ati i brynu ychydig o datws i blannu eleni, yn cynnwys tatws Ratte.  



Dwi’n cytuno gyda’r dyn sydd wedi sgwennu’r blog yma: mae ’na blas ardderchog arnynt.

Ond syn dechrau eto gyda'r ardd - a mae hi braidd yn gynnar ar hyn o bryd, dwi am trio dacluso rhan o'r ty, ac yn holl bwysig, cael gwared o bethau dan ni ddim wir angen mwyaf.  Dwi'n ofni bod orchwyl hir o fy mlaen i.............. 

Friday, 27 January 2017

Diwrnod hyfryd yng Nghaerdydd, dydd Mawrth.  Roedd lawnsiad o un o’n cyrsiau ni: ’Darganfod Cymru a'r Gymraegyn y senedd.  Cyn hynny, r’oedd dipyn o amser i grwydro o gwmpas rhan o’r ddinas gyda fy ffrind Gareth, a chafodd ei fagu yn yr ardal.  Felly, dechrau yn yr hen lyfrgell - ond yn anffodus dydy’r caffi ddim ar ägor rean  felly crwydro trwy’r dinas a’r farchnad; ac ymysg lower o bethau - ymweliad fur i’r amgueddfa genedleuthol ac i’r Parc a’r Deml Heddwch - ac i’r Ganolfan y Mileniwm i orffen.







Dwi ddim wedi treulio llawer o amser yng Nghaerdydd o’r blaen ac yn sicr mi fyddwn yn hapus mynd yn ol gyda llawer fwy o amser i fwynhau’r dinas.

Sunday, 15 January 2017

Yn y warchodfa

Diwrnod digon diflas eto heddiw, o ran y tywydd, ond amser digon diddorol yn ein gwarchodfa natur lleol: ond ryw ddwy filltir o'r tŷ.  Mae'r gwarchodfa yn cynnal 'Sul Agored' bob fis, lle mae bob guddfan ar agor i ymwelwyr, a hefyd yr adeilad.  Yn fana, mae llyfrau ail-law ar werth, te a choffi a cacennau cartref, i gyd i godi bres tuag at y warchodfa.

Heddiw, roedd Andy yn tywys taith cerdded byr o gwmpas y warchodfa.  Fo ydy'r 'county recorder' (dwn i'm be ydy hynny yn Gymraeg!) a felly mae o'n cyfri ac yn cofnodi'r adar, yn enwedig y hwyiaid.  Syniad da i fynd a bobl gyda diddordeb yn yr adar gyda fo.  Gwelsom ni ddim llawer heddiw, ond roedd yn dda gweld dringwr bach, a hefyd llwynog, yn sefyll yn gwylio ni - ond dim digon o amser i godi'r camera cyn iddo fo fynd. Dyna alun o un o'r cuddfannau:


Wedyn yn ol i fewn am banad a gweld be arall oedd o gwmpas.  Mae na lofft i adeilad y warchodfa lle mae'n bosib cael golygfa gwych, a telesgopau ar gael hefyd.  



A wedyn i'r tafarn gerllaw am ginio gyda fy ngwr a mab, ac i gynhesu wrth yml y tan.


Wrth mynd a fy mab gartref, es i faes parcio IKEA.  Na, dim i siopa yn Ikea, ond oherwydd bod sawl gynffon sidan wedi ei gweld yna ( a roedd hi ar y ffordd), ond na, methais gweld un, a buan r'on i wedi laru gyda maes parcio orlawn a bwrlwm y lle, felly yn ol adre.